Tilveiligheid | Veilig tillen met vacuümtechnologie

Veilige tiltechnieken

Het tillen van zware objecten is een van de belangrijkste oorzaken van letsel op de werkplek. Verrekkingen en verstuikingen door het onjuist tillen van lasten of door het dragen van lasten die te groot of te zwaar zijn, zijn veelvoorkomende risico’s die samenhangen met handmatige materiaalhandling. Het toepassen van veilige tiltechnieken is een eerste stap naar meer tilveiligheid en het terugdringen van arbeidsongevallen. Niet alle tilhandelingen kunnen echter veilig worden uitgevoerd zonder gebruik te maken van een tilhulpmiddel. Het inzetten van vacuümlifters of andere soorten hulpmiddelen voor handmatige materiaalhandling zorgt ervoor dat tilhandelingen op een veilige manier worden uitgevoerd, de fysieke belasting voor de medewerker wordt verminderd en daarmee het risico op letsel wordt geminimaliseerd. Lees hier meer over het voorkomen van werkgerelateerde letsels.

Tilveiligheid op de werkplek

Hoewel tillen met vacuüm een van de veiligste tilmethoden is, is het belangrijk te onthouden dat elke vorm van tillen risico’s met zich mee kan brengen. Zoals bij elke oplossing voor materiaalhandling is het essentieel dat de apparatuur goed wordt onderhouden en dat de operator weet hoe hij deze veilig moet gebruiken. Dit artikel is bedoeld als een korte samenvatting van enkele belangrijke principes voor tilveiligheid bij het werken met vacuümhulpmiddelen.

Net als bij andere tilapparatuur is een van de belangrijkste risico’s bij het gebruik van vacuümtechnologie het vallen of zijwaarts verplaatsen van lasten. Extra voorzichtigheid is geboden bij het tillen van lasten met een groter potentieel om letsel te veroorzaken, zoals zware objecten.

Het is ook belangrijk te weten dat een vacuümliftsysteem doorgaans is ontworpen voor specifieke materialen en niet als algemeen tilhulpmiddel mag worden gebruikt. Dat een last kleiner en lichter is, maakt deze niet per se veilig om te tillen. Zo vereist bijvoorbeeld het tillen van een poreuze zak een hogere volumestroom van de vacuümpomp dan het tillen van een aanzienlijk zwaardere stalen plaat.

Tilveiligheid: algemene richtlijnen

Risico’s kunnen tot een minimum worden beperkt zolang de tilapparatuur goed wordt onderhouden en de operator precies weet hoe hij deze moet gebruiken. Een (niet-uitputtende) lijst met algemene veiligheidsrichtlijnen omvat:

• Een operator mag nooit een tilhandeling uitvoeren zonder training op het specifieke vacuümliftsysteem.
• Volg altijd de instructies in de handleiding.
• Vermijd het gebruik van een vacuümlifter voor andere typen lasten dan waarvoor deze is ontworpen.
• Zorg er bij het starten van de tilhandeling voor dat het systeem een sterke vacuümgrip bereikt tussen het oppervlak van de last en de zuigvoeten.
• Ken de beperkingen van de vacuümliftapparatuur – overschrijd nooit de maximale hefcapaciteit en probeer niet meerdere items tegelijk te tillen.
• Gebruik de vacuümlifter niet om beschadigde lasten te verplaatsen, omdat dit kan leiden tot een onvoldoende vacuümgrip.
• Zorg ervoor dat de kans uitgesloten is dat iemand wordt geraakt door verschoven lasten of bekneld raakt tussen lasten.
• Laat lasten niet hangend achter.
• Sta nooit toe dat mensen onder een hangende last doorlopen.
• Blijf uit de zone boven de bedieningshandgreep van de vacuümlifter en andere bedieningsdelen. Bij een zeer sterke vacuümgrip en snelle evacuatie van het systeem kunnen lasten onverwacht snel worden gelift.
• Wanneer u een mobiele vacuümlifter gebruikt, verplaats dan geen last terwijl deze hangend is.
• Probeer vacuüm-gehangen lasten op zo laag mogelijke hoogte te verplaatsen.
• Zorg ervoor dat uw faciliteit is voorbereid om adequaat op een ongeval te kunnen reageren.
• Wijzig of repareer de apparatuur nooit zonder overleg met een specialist.
• Houd het tilsysteem schoon en droog. Voorkom dat water in contact komt met de vacuümpomp of elektrische kabels.

Onderhoud – een cruciaal onderdeel van tilveiligheid op de werkplek

Aanpassingen en reparaties aan vacuümliftsystemen moeten altijd worden uitgevoerd door gekwalificeerde servicetechnici, maar routinematige inspecties door de operator zijn ook een belangrijk onderdeel van tilveiligheid. Ter illustratie: deze inspecties dienen wekelijks te worden uitgevoerd door de operator van de TAWI Multifunctional lifter (vereenvoudigd):

1. Controleer of de datum voor de jaarlijkse service-inspectie nog geldig is.
2. Controleer bouten en moeren op slijtage of beschadiging.
3. Controleer of de veiligheidsklep correct werkt. In geval van stroomuitval sluit deze klep automatisch en zakt de last langzaam naar de vloer. Een test wordt uitgevoerd door een last te grijpen en de vacuümpomp uit te schakelen. Er moet een gecontroleerde, gelijkmatige zakkende beweging zichtbaar zijn.
4. Controleer alle verbindingscomponenten, zoals klemmen, bouten en pennen.
5. Reinig de luchtfilters in de zuigvoet en de filterunit. Afhankelijk van de werkomgeving kan het nodig zijn deze handeling vaker dan eens per week uit te voeren.
6. Controleer de hef- en luchtslangen op tekenen van slijtage of beschadiging.
7. Controleer of de markeringen voor hefcapaciteit, waarschuwingen en bedieningsinstructies goed zichtbaar zijn.
8. Zorg ervoor dat de lifter soepel loopt in de zwenkarm- of kraanconstructie.
9. Controleer of het bedieningsventiel correct functioneert.
10. Test het systeem om na te gaan of het zijn maximale hefcapaciteit bereikt. Het moet de nominale last zonder problemen kunnen vasthouden. Een verminderde hefcapaciteit duidt op een vacuümlek.

Naast de routinematige inspecties door de operator wordt meestal een uitgebreidere service uitgevoerd door een interne onderhoudsafdeling of een servicetechnicus, op terugkerende maar minder frequente basis. Als tijdens een inspectie aanzienlijke slijtage of schade wordt vastgesteld, moeten tilwerkzaamheden onmiddellijk worden stopgezet totdat het systeem door gekwalificeerd servicepersoneel is gerepareerd. Neem bij twijfel contact op met de fabrikant.

Samengevat is tillen met vacuüm een van de veiligste alternatieven voor materiaalhandling, mits de operator voldoende is getraind in het gebruik van de apparatuur en de apparatuur volgens de specificaties wordt onderhouden. Dit maakt zeer efficiënte, ergonomisch verantwoorde en grotendeels moeiteloze tilprocessen mogelijk.

Wilt u meer advies over hoe u de tilveiligheid op uw werkplek kunt verbeteren? Neem contact op met TAWI voor een gratis consult.